Το Τμήμα Κρήτης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας ιδρύθηκε το 1962 από τον καταξιωμένο κρητολόγο Ελευθέριο Πλατάκη. Με συνεχή και επίπονη δουλειά δεκαετιών ο Πλατάκης εξερεύνησε και συγκέντρωσε τεράστιο όγκο πληροφοριών, για 3.175 σπήλαια και βάραθρα. Το Τμήμα Κρήτης  φιλοδοξεί να συνεχίσει το τιτάνειο αυτό έργο.

Η θεωρητική και πρακτική κατάρτιση των μελών του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε. ώστε να προσεγγίζουν τον υπόγειο κόσμο με γνώση και ασφάλεια ήταν πάντα η κυριότερη προτεραιότητα. Περιοδικά διοργανώνονται ειδικά σεμινάρια κατά τα οποία διδάσκονται από έγκριτους σπηλαιολόγους σχεδόν όλοι οι τεχνικοί και επιστημονικοί τομείς της σπηλαιολογίας.

Στα 44 χρόνια λειτουργίας του Τμήματος, έχουν ερευνηθεί και χαρτογραφηθεί πάνω από 2000 σπήλαια και βάραθρα κυρίως της Κρήτης, αλλά και της υπόλοιπης Ελλάδας και του εξωτερικού. Κατά τη διεξαγωγή της έρευνας διασώζονται τοπωνύμια και αρχαιολογικές θέσεις, καταγράφεται η πανίδα των σπηλαίων και εντοπίζονται οι κίνδυνοι και οι απειλές για το σπηλαιοπεριβάλλον. Από τις πιο σημαντικές ερευνητικές δραστηριότητες  ξεχωρίζουν:
α) Το «πρόγραμμα απογραφής των σπηλαίων και βαράθρων Κρήτης» (δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων με στοιχεία που αφορούν σε 5.200 σπήλαια και βάραθρα της Κρήτης και μελλοντικής έκδοσης αυτής),
β) η απογραφή των υπογραφών των επισκεπτών της Λαβυρίνθου της Γόρτυνας (στα τρία χρόνια επισκέψεων έχουν καταγραφεί και φωτογραφηθεί 1.500 (!) υπογραφές «επώνυμων» και απλών επισκεπτών από το 1444 μ.Χ.) και πραγματοποιήθηκαν σχετικές εκδόσεις.

γ) αποστολές εξερεύνησης που αποτέλεσαν σταθμούς στα ελληνικά σπηλαιολογικά δρώμενα. Με τις αποστολές στα βάραθρα «Τάφκος στα Πετραδολάκια» (-475μ) και «Ταφκούρα» (-809μ), το Τμήμα Κρήτης οδήγησε την ελληνική σπηλαιολογική έρευνα σε μεγάλα βάθη, ενώ πρόσφατα την οδήγησε και στον διεθνή χώρο  με τις αποστολές "TAZEKKA-MOROCCO 2001" και MOROCCO 2003,  πρώτες  αμιγώς Ελληνικές σπηλαιολογικές  αποστολές στο εξωτερικό. Στο μεσοδιάστημα, το 2002 , πραγματοποιήθηκε δεκαήμερη αποστολή στα σπήλαια των Κυθήρων.

Το Τμήμα έχει αναπτύξει έντονη και καρποφόρα συνεργασία με σπηλαιολογικούς φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού πραγματοποιώντας κοινές αποστολές. Έχει ανταποκριθεί άμεσα και αποτελεσματικά σε προσκλήσεις Νομαρχιών, Δήμων, Πολιτιστικών Συλλόγων, Πανεπιστημίων, Σχολείων και Ιδρυμάτων για συμβουλές, συμμετοχή σε επιτροπές, πραγματοποίηση εξερευνήσεων, επιμόρφωση, εκπαίδευση.
Άλλο σημαντικό κομμάτι της προσφοράς του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε. είναι η  ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα σπηλαιολογίας και περιβάλλοντος, μέσα από δράσεις και εκδηλώσεις.

Για όλα τα παραπάνω -που αποτελούν αδρή σύνοψη των δραστηριοτήτων- το Τμήμα ελάχιστα ενισχύθηκε οικονομικά από τρίτους μέχρι σήμερα. Ο εθελοντισμός, η ανιδιοτέλεια, η συμμετοχή σε μια συναρπαστική ομάδα, το πάθος για την έρευνα του υπόγειου κόσμου και η ανάγκη για κοινωνική προσφορά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των μελών αυτής της ολιγομελούς οικογένειας, η οποία επωμίζεται και το υψηλό κόστος των ευγενικών της στόχων.

Τα μέλη του Τμήματος συναντιούνται κάθε Τετάρτη βράδυ στα γραφεία της οδού Ψαρομηλίγκων, όπου υπάρχει βιβλιοθήκη, έκθεση πετρωμάτων, Η/Υ, εποπτικά μέσα προβολών καθώς επίσης και ο απαραίτητος ειδικός εξοπλισμός για τις αποστολές. Έχει παραχωρηθεί επίσης στο Τμήμα μία αίθουσα του δημοτικού σχολείου Γωνιών Μαλεβιζίου που χρησιμοποιείται ως ορμητήριο.

 
Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία, Τμήμα Κρήτης
Οδός 1770, Αριθ. 3 και Ψαρομηλίγκων, 712 02 ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΚΡΗΤΗ
Τηλ. & Fax: +30 2810 341039, e-mail: info@esecrete.gr.